Geen losse regels, maar gedrag dat leerlingen kunnen uitvoeren

Veel klassen beginnen het schooljaar met goede voornemens: we luisteren naar elkaar, we helpen elkaar en we tonen respect. Maar wat betekent dat op het moment dat iemand wordt uitgelachen, geen spreektijd krijgt of alleen staat in de pauze?

De Klascode maakt algemene waarden concreet. Leerlingen onderzoeken veilige, fictieve groepssituaties, vergelijken mogelijke reacties en testen die met de KIES-scan. Daarna zetten zij hun keuze om in een afspraak die je kunt zien, horen en oefenen:

ALS [dit moment ontstaat], DAN [doen we dit], ZODAT [dit effect ontstaat].

Zo eindigt de les niet met een poster vol mooie woorden, maar met 3-4 concrete klascodes die leerlingen zelf hebben onderzocht, getest en gekozen.

Zo werkt de Actieve Groepsmissie

1. Leerlingen lezen een herkenbare groepssituatie en benoemen eerst feitelijk wat er gebeurt.
2. Ieder teamlid krijgt denktijd en spreektijd vanuit een duidelijke rol.
3. Het team vergelijkt mogelijke reacties met de KIES-scan: meedoen, veiligheid, effect en uitvoerbaarheid.
4. De beste reactie wordt een concrete als-dan-code.
5. Een ander team voert een stresstest uit en stelt één verbetering voor.
6. De klas kiest 3-4 codes, legt ze vast op de poster en houdt ze levend met vier korte follow-ups.

Drie varianten in één download

Groep 7-8

Herkenbare situaties rond samenwerken, fouten maken, erbij horen, groepsapps, bijnamen en verantwoordelijkheid. De taal en ondersteuning zijn afgestemd op de bovenbouw van het primair onderwijs.

Leerjaar 1 VO

Situaties die passen bij de overgang naar het voortgezet onderwijs: de eerste pauze, een nieuw lokaal, presenteren, samenwerken, groepschats, hulp vragen en reageren op verschillen.

Eerste les Engels

Een vakgerichte variant voor beginnende leerlingen. De docentinstructies zijn Nederlands en de leerlingmaterialen gebruiken eenvoudig Brits Engels. Een language mat, SAFE-check, VMBO-steun en extra uitdaging helpen iedere leerling betekenisvol deel te nemen.

Wat zit er in de 32 pagina’s?

• Een volledig draaiboek voor de kernles.
• Veiligheidskaders en praktische differentiatie.
• Vijf uitknipbare teamrollen, inclusief Observator.
• 16 Nederlandse en 8 Engelse groepssituaties.
• De KIES-scan als vast beslisinstrument.
• Drie Codebouwer-werkbladen en drie invulbare klasposters.
• Exit-tickets, vier herstelzinnen en een groepsmonitor.
• Vier korte follow-ups voor de weken na de kernles.
• Bronnen, docent-FAQ en duidelijke printinstructies.

Direct inzetbaar, zonder een nieuwe methode te leren

Print de pagina’s voor jouw variant, maak teams van 3-5 leerlingen en start. De docenthandleiding bevat de timing, startzin, rolverdeling, stemprocedure en veiligheidsgrenzen. De werkbladen en posters zijn licht en ruim opgezet, zodat ze goed op A4 kunnen worden ingevuld en eventueel naar A3 kunnen worden vergroot.

De Klascode is ontwikkeld voor de Gouden Weken, maar kan ook worden ingezet tijdens de Zilveren Weken, na een verandering in de groep of wanneer bestaande afspraken te algemeen zijn geworden.

Belangrijk: De Klascode ondersteunt positieve normvorming. Het pakket is geen anti-pestprogramma. Pesten, dreiging en structurele uitsluiting vragen gerichte opvolging volgens het schoolprotocol.

Maak van goede bedoelingen zichtbaar gedrag. Bestel De Klascode en start direct met jouw groep.